Project in de kijker: Private huurmarkt in Sint-Truiden

Wantoestanden op de private huurmarkt

Opbouwwerker Magda Remans is de spil van het project Private Huurmarkt in Sint-Truiden. In Trefpunt OnderOns opende ze een Wooninfopunt waar kwetsbare huurders met woonvragen en -problemen terecht kunnen. Bovendien ondersteunt ze er de werkgroep ONDERDAK die tips en ervaringen over het thema wonen uitwisselt en bij het beleid aan de bel trekt. In Sint-Truiden maken lokale politici tijd om te luisteren naar de besognes van de vrijwilligers van de woongroep ONDERDAK: vrijwilligers die weten wat het betekent om zich aan de onderkant van de woningmarkt te bevinden. Binnenkort komt er een stedelijk woonoverleg in Sint-Truiden waar ook een vertegenwoordiger van ONDERDAK deel van uitmaakt. 

Private huur, te duur

Door het schrijnend tekort aan sociale woningen moeten veel kandidaat-sociale huurders een woning zoeken op de private huurmarkt. Voor alleenstaanden, eenoudergezinnen, eenverdieners, personen met een uitkering of  schuldenregeling … is het echter niet gemakkelijk om een goede betaalbare woning te vinden op de private huurmarkt.  

Huurwoningen op de private huurmarkt zijn vaak te duur voor mensen met een klein inkomen. In Sint-Truiden is het voor een alleenstaande bijvoorbeeld bijna onmogelijk om een appartement te vinden onder de € 400. 

De vastgoedsector verhuurt steeds meer woningen. De huurprijs mag dan niet meer dan 1/3de van het inkomen bedragen. Mensen met een beperkt (wisselend) inkomen maken zonder borgstelling haast geen kans. Vind als alleenstaande ouder met een uitkering maar eens een woning met 2 of 3 slaapkamers voor € 500. Je inkomen moet dan minimaal € 1.500 bedragen. 

De vastgoedsector gaat ook erg selectief te werk. Er zijn altijd wel kandidaat-huurders met een hoger inkomen die de verhuurder verkiest. Ook motieven zoals gezinssamenstelling, etnische afkomst, huidskleur, voorkomen …   zijn onuitgesproken redenen tot weigering. Tot 3 maal toe bood een alleenstaande Belgische man met donkere huidskleur zich als kandidaat-huurder aan voor een appartement bij een immokantoor in Tongeren. Telkens hoorde hij dat er al een kandidaat-huurder was, maar het appartement bleef nog maanden leegstaan. 

Huurtoelages en -premies

Ook sociale verhuurkantoren (SVK’s) kunnen de vraag niet aan en hebben steeds langere wachtlijsten. De meeste SVK-huurders ontvangen tijdelijk een huurtoelage. Oudere en invalide SVK-huurders ontvangen deze tussenkomst alleen als ze in een aangepaste woning wonen. Dat weet niet iedereen. Zo was een bejaarde vrouw dolgelukkig met een appartement van een SVK. Pas na haar verhuizing ontdekte ze dat ze geen recht had op een maandelijkse huurtoelage omdat haar appartement op een bovenverdieping lag en dus niet aangepast was.   

Zwakkere private huurders hebben recht hebben op een Vlaamse huurpremie als ze al 5 jaar op de wachtlijst voor een sociale woning staan. Maar in de praktijk is dat niet zo simpel. Om recht te hebben op een huurpremie moet hun huidige woning voldoen aan de opgelegde kwaliteitsnormen en moeten ze zich inschrijven bij de huisvestingsmaatschappij van de gemeente waar zij hun domicilie hebben.

Ondermaatse kwaliteit

Kandidaat-sociale huurders huizen vaak in woningen van slechte kwaliteit die geen recht geven op een huurpremie. Verhuizen naar een andere woning is meestal onmogelijk. Goede huisvesting vinden is niet gemakkelijk. Het aanbod aan betaalbare woongelegenheden wordt alsmaar schaarser. Bovendien krimpt ook het aantal gemeubelde kamers: het segment van de huurmarkt dat dienst doet als noodoplossing, tijdelijke huisvesting of betaalbare uitweg.  

Ondanks de kwaliteit- en veiligheidsnormen van de Vlaamse wooncode voldoen er nog veel te veel woningen niet aan de basisnormen. Door de schaarste op de private huurmarkt slagen huisbazen erin om krotten te verhuren. Een groep private huurders komt uit noodzaak terecht in huurwoningen van slechte kwaliteit, in oude en niet geïsoleerde woningen met een hoog energieverbruik.

Getuigenis

Annita Sterckendries getuigt in het Nieuwsblad hoe ze samen met OnderOns in Sint-Truiden op zoek ging naar een betaalbare woning, zonder succes.

Projecten