Elke dag een dikke trui

Op dinsdag 6 februari is het weer Dikketruiendag. De verwarming gaat een graadje lager en iedereen doet een inspanning om te tonen dat het ook met minder kan: goed voor de planeet én voor de portemonnee. Nuttig en nodig, zulke acties. Maar voor veel mensen in armoede is het elke dag Dikke Truiendag. Ondanks hun inspanning om energie te besparen, zijn zij het die de stroomfactuur het sterkst zien stijgen. Vanuit haar project Energie & Armoede, vraagt Samenlevingsopbouw aandacht voor de steeds groter wordende groep die de energiefactuur niet kan betalen.

 

Dure Belgische energie

Je huis verwarmen, eten koken, het licht aansteken: voor deze basisbehoeften loopt de rekening bij heel wat mensen behoorlijk op. Maar liefst 1 op 20 Belgen kan zijn huis niet genoeg verwarmen. 1op 5 huishoudens heeft problemen met het maandelijks betalen van de energiefactuur. Dat blijkt uit cijfers van Eurostat. Daarmee is België bij de slechtste leerlingen van de Europese klas. Sterker nog: ondanks de inspanningen en sensibiliserende acties om energie te besparen, verbetert het Belgische rapport voorlopig niet.

Dat steeds meer mensen de energierekening niet kunnen betalen, heeft verschillende oorzaken. Hoewel huizen vandaag wel beter geïsoleerd worden, zijn het doorgaans niet zozeer mensen in armoede die in kwalitatieve woningen kunnen intrekken. Met een inkomen dat onder de armoedegrens ligt, krijgen zij vaak de slechtste woningen van de huurmarkt. Daarnaast is vandaag de helft van de mensen onder de armoedegrens wel eigenaar van een huis, maar hebben zij geen middelen om hun woning energiezuiniger te maken. De huidige wooncrisis vraagt een dringende en doortastende aanpak.

 

Huis verwarmen geen basisbehoefte?

De gebrekkige woonkwaliteit legt slechts een deel van het volledige plaatje: een blik op de factuur leert dat de energieprijs net voor de kleinste verbruiker het hardst stijgt. Uit onderzoek van de Vlaamse energieregulator VREG blijkt dat tussen januari 2015 en mei 2017 de jaarlijkse elektriciteitsfactuur bij kleine verbruikers steeg met maar liefst 122%. Voor gemiddelde verbruikers, denk aan een gezin met twee kinderen, kwam er ‘slechts’ 52% bij en de grote verslinders zagen een stijging van 37%. Marieke Poissonnier, woordvoerder van Samenlevingsopbouw: “De grote verschillen laten zich makkelijk verklaren: in de factuur zitten enkele forfaitaire kosten die voor iedereen gelijk zijn, los van het verbruik. Die wegen een pak zwaarder door bij de zuinige gebruikers”.

Vaste kosten zijn bijvoorbeeld de vergoeding van de energieleverancier, een aantal zaken uit het distributienettarief zoals de meterhuur en ook de Vlaamse energieheffing. De Vlaamse regering beschouwt gas en elektriciteit vandaag als een consumptiegoed en daarvoor wordt de volle 21% btw aangerekend. “Met deze beleidskeuze vindt onze regering blijkbaar dat je huis verwarmen of eten koken geen basisbehoefte is. Het is een rijke regio als Vlaanderen onwaardig”, aldus Poissonnier.  

 

Wereld op zijn kop

Op Dikketruiendag blijft bij heel veel mensen de temperatuur net zo laag staan als op andere dagen. De tips en tricks van sensibiliserende campagnes kennen ze als geen ander en de dikke trui is er elke dag. Door de slechte woonkwaliteit van vaak de meest kwetsbare verbruikers en door de onevenredig hoge energiefactuur, groeit de groep mensen die in de zogenaamde energiearmoede sukkelt. Het is de wereld op zijn kop. Zuinige, en vooral de meest kwetsbare verbruikers zouden tegen Dikketruiendag 2019 hun lage energieverbruik minstens vertaald moeten zien op de factuur.

 

Meer weten

Een interview met iemand die elke dag de verwarming enkele graden lager moet zetten is mogelijk. Dat kan telefonisch of op locatie in Turnhout.

Contacteer Marieke Poissonnier, woordvoerder sector Samenlevingsopbouw via 0483 72 89 71 of op marieke.poissonnier@samenlevingsopbouw.be