Buurtgerichte zorg

Op weg naar zorgzame buurten: minder mazen, meer net

Tendensen zoals de toenemende vergrijzing, de verhoging van eenzaamheid, de samenleving die steeds meer individualiseert, mensen die de weg naar de hulpverlening niet vinden, … zorgen ervoor dat meer mensen in een kwetsbare situatie door de mazen van het net glippen. Een stijgend aantal mensen in een kwetsbare positie, met zorgbehoeften, …  wil zijn leven zelfstandig thuis organiseren. Een sterke buurt is hierdoor van toenemend belang. Dit zijn buurten waarin een samenhangende én buurtgerichte aanpak van wonen, zorg en welzijn ervoor kunnen zorgen dat de persoon met een ondersteuningsnood zo lang mogelijk thuis in zijn vertrouwde omgeving kan blijven wonen.

Kenmerken van een zorgzame buurt

In een zorgzame buurt:

  • voelt iedereen zich thuis, ook kwetsbare mensen, personen met een zorgbehoefte, …
  • zijn er kansen voor ontmoeting
  • helpen buurtbewoners elkaar
  • is er professionele hulp dicht bij huis
  • is het zorgaanbod afgestemd op elkaar en op de noden van de buurt
  • is er aangepaste publieke ruimte en huisvesting

 

Buurtgerichte zorg als organisatiemodel

Buurtgerichte zorg is een organisatiemodel om op weg te gaan naar zorgzame buurten. We onderscheiden in dit model acht functies of werkpistes:

Buurtgerichte zorg brengt een proces op gang en stimuleert lokale samenwerking met alle actoren, kort bij de burgers.
 

Kwetsbare ouderen opsporen, zorg inschakelen en buurtgezellen verbinden

In de periode 2016-2018 startte RIMO Limburg een samenwerking op met 10 Limburgse gemeenten: Neerpelt, Hamont-Achel, Kinrooi, Lummen, Halen, Overpelt, Maaseik, Kortessem (adviesrol), Peer en Bocholt. We ontwikkelden en testten een proactieve en structurele aanpak die we onder de functies van detectie, toeleiding en ondersteuningsnetwerken situeren. Deze opgebouwde expertise deelden we met lokale besturen in verschillende provincies.

Concreet betekent deze aanpak dat we aan de slag gaan met gevormde vrijwilligers die een huisbezoek afleggen bij ouderen. Zorgvragen die uit de gesprekken aan de oppervlakte komen, worden in overleg met de betrokkene opgevolgd door een professionele zorgverlener.

Warme maaltijden aan huis, gezinshulp of een financiële tegemoetkoming krijgen het etiket van formele hulp. Maar het is ook van belang dat ouderen die hierom vragen aansluiting kunnen vinden bij buren die een handje kunnen toesteken, gezelschap bieden of samen iets ondernemen. Wij lanceerden hiervoor de term ‘buurtgezellen’.

Uit de projectevaluaties tijdens de voorbije werkjaren springen enkele zaken in het oog: het aanstekelijk enthousiasme van de vrijwilligers van de bezoekersteams na het afleggen van de huisbezoeken en de hartelijke ontvangst en de openhartigheid van de ouderen die bezoek kregen. Daarnaast zijn de vragen naar een buurtgezel vooral gericht op het delen van gezelschap.

 

Maatwerk en experiment in een langetermijnaanpak

Er ligt de komende jaren meer dan genoeg werk op de plank. RIMO Limburg heeft de ambitie om in te zetten op alle functies van buurtgerichte zorg, in co-creatie met Samenlevingsopbouw West-Vlaanderen. Door het opzetten van die praktijkwerking van buurtgerichte zorg in meerdere buurten ontwikkelen we methodieken en werkwijzen waarbij we het theoretisch concept van zorgzame buurten proberen te vertalen naar de dagelijkse realiteit.

We sleutelen aan een werkkader om vanaf 2019 verder te experimenten en stap voor stap op te schuiven naar meer verbindende en versterkende buurten. Dit doen we met de steun van cera, Porticus en Koning Boudewijnstichting en in samenwerking met VVSG (Vereniging van Vlaamse Steden en Gemeenten). Het gaat om een samenwerkingsverband tot eind 2021. 
Nieuws